Gdańsk – volkstuintjes zijn er niet meer

Euro 2012: Gdańsk – volkstuintjes zijn er niet meer

Er verrijzen nieuwe hotels en de voorbereidingen voor de bouw van de Baltic Arena, die plaats moet bieden aan 44.000 supporters, verloopt volgens plan. “In de septemberrapportage zal de beoordeling flink hoger uitvallen dan tot nu toe,” zeggen de ambtenaren.

Vooralsnog is de plaats in de wijk Letnica waar de Baltic Arena moet verrijzen, een lege vlakte. Dat is sowieso beter dan een paar maanden terug, toen er nog volkstuintjes waren. In april werden de verlaten tuinhuisjes met de grond gelijk gemaakt, momenteel wordt het laatste puin afgevoerd en de grond geëgaliseerd. “Deze werkzaamheden worden half september afgerond,” zegt Ryszard Trykosko, preses van de vennootschap BIEG 2012, opgericht door de stad om het stadion te bouwen.

Daarna zal het in Letnica weer stil worden. Trykosko: “Op 15 december ondertekenen we het contract met de uitvoerder van de eerste etappe van de Baltic Arena. De dag erna begint de bouw.” De eerste etappe komt neer op het verwisselen van de grond en de eerste funderingswerkzaamheden. De uitvoerder van de tweede etappe, de feitelijke constructie van het stadion, verschijnt eind april 2009 op de bouwplaats.

“Die termijn is meer afhankelijk van het verloop van de bouw dan van onze planning,” aldus Trykosko. Het stadion moet zo’n 550 miljoen złoty kosten. De financiering is reeds rond – 140 miljoen van de regering, 110 miljoen uit de stadsbegroting, de rest uit obligaties, uitgegeven door BIEG 2012. Vooralsnog is dit laatste bedrag, tenminste in het stedelijk investeringsplan, ook opgenomen in de stadsbegroting, waardoor vele andere belangrijke investeringen ”weggedrukt” werden.

”Dat was niets meer dan een boekhouderstruc,” legt Marcin Szpak, vice-president van Gdańsk, uit. “De UEFA is gemakkelijker tevreden te stellen met een positie in het stadsbudget dan met de verklaring dat er obligaties uitgegeven worden. Wanneer we de obligaties verkopen, komt die positie in de begroting vrij, waardoor andere investeringen in onze stad geen gevaar meer lopen.”

”We verwachten dat de risico’s rondom de bouw van het stadion in het nieuwste septemberrapport beoordeeld zullen worden als middelmatig,” zegt Trykosko. “Een betere beoordeling verwacht ik niet, omdat daar verregaande bouwwerkzaamheden voor nodig zijn en die beginnen pas in december.”

Een veel betere beoordeling dan voor het stadion is voor Gdańsk weggelegd als het gaat om hotels – althans, dat denken de ambtenaren in de stad.

”De criteria voor overnachtingsplaatsen waren vanaf het begin erg onduidelijk,” zegt Zbigniew Weinar van BIEG 2012. “Vanaf het begin keek de UEFA naar hotels in de hele zgn. Driestad, dus Gdańsk, Sopot en Gdynia. Daarna bleek dat Kraków en Chorzów gebruik maken van elkaars hotels. We hebben de UEFA toen uitgelegd dat een rit naar Gdańsk van Wejherowo, Kartuzy of Tczew eenvoudiger en sneller dan van Kraków naar Chorzów. Nu telt de UEFA alle hotels mee in de hele metropool, dus meer dan 50.000 plaatsen. We komen slechts een paar honderd plaatsen op vijfsterrenniveau tekort, maar we beschikken reeds over toezeggingen van investeerders die erkend worden door de UEFA. Aan de rest van de eisen voldoen we ruimschoots.”

Ook heeft Gdańsk nog een noodplan, geaccepteerd door de UEFA. De stad kan grote passagiersschepen huren, die tijdens de kampioenschappen worden aangelegd in de havens van Gdańsk en Gdynia.

Probleempunt volgens de UEFA blijft het vliegveld. “Hier halen we de criteria voorlopig niet,” bekent Weinar. Voor het stadion en het vliegveld eist de UEFA dat er spijkers met koppen geslagen worden, terwijl op het gebied van hotels garanties van investeerders genoeg zijn. De werkzaamheden aan de nieuwe terminal beginnen in de lente, dus op een beter oordeel op dit terrein moet nog even worden gewacht.

Volgens ambtenaren in Gdańsk zijn de criteria van de UEFA niet bepaald logisch. “Ze gaan er vanuit dat de meeste fans naar Polen vliegen, omdat we geen (spoor)wegen hebben en slechts één dag blijven, omdat we geen hotels hebben. Dat is een foute opstelling. Wegen komen er naar alle waarschijnlijkheid op tijd, hotels zijn er al en bovendien hebben dergelijke voorspellingen geen zin als we niet weten welke elftallen in Gdańsk zullen spelen,” zegt Weinar.

Het kleinste probleem voor Gdańsk is het transport. De belangrijkste toegangsweg naar het stadion, de ul. Marynarki Polskiej, is met behulp van financiële steun uit Brussel vorig jaar gemoderniseerd. Ook de tramlijn langs deze straat is gerenoveerd, want het is juist de tram die het voornaamste vervoersmiddel naar het stadion moet worden. De stad heeft ook de financiering rond voor enkele grote infrastructurele investeringen – Trasa Sucharskiego maakt een rechtstreekse rit naar het stadion mogelijk vanuit de richting Warschau via een tunnel onder de Wisła, Trasa Słowackiego verbindt het vliegveld met het stadion en de Zuidelijke Ringweg, die het hele centrum vermijdt. Ook heeft de regering recentelijk 300 miljoen złoty gevonden voor de aanleg van een nieuwe agglomeratiespoorlijn die het vliegveld verbindt met de centra van Gdańsk en Gdynia. In oktober wordt het volgende deel van de A1 geopend, waardoor Gdańsk inmiddels verbonden is met Grudziądz. Het volgende deel, naar Toruń, is al in aanleg.

”We hebben verschillende transportvarianten voor Euro 2012 in Gdańsk voorbereid. De UEFA zou tevreden moeten zijn,” aldus Weinar.

”We werken rustig door. Niets brengt Euro 2012 in Gdańsk nog in gevaar, dat is zeker,” vat prese Trykosko samen. Maar heeft hij gelijk? Het stadion kan zeker nog voor problemen zorgen, omdat er bij de constructie diverse nieuwe oplossingen worden toegepast, zoals het opvangen van regenwater of een zelfdragende dakconstructie. Uitvoerders kunnen hier moeilijkheden bij ondervinden. Ook de infrastructuur kan de stad nog opbreken. Geen enkele stad in Polen, behalve Gdańsk, voert tegelijkertijd zoveel infrastructurele investeringen uit. De totale waarde is zo’n 4,5 miljard złoty.

Bron: Gazeta Wyborcza / Paweł Adamowicz, 1 september 2008
Vert.: Arno Schotmans