Bigos.nl

Malbork

Het Kasteel in Malbork (Duits: Die Marienburg, Pools: Zamek w Malborku) werd gebouwd in Pruisen door de Duitse Orde, een Duitse rooms-katholieke religieuze orde.
De Orde noemde het Marienburg, letterlijk “Marie’s kasteel”. De stad die ontstond rond het kasteel kreeg ook de naam Marienburg, en sinds 1945 staat het bekend als Malbork.Het kasteel is een klassiek voorbeeld van een middeleeuwse vesting, en is ‘s werelds grootste gotische bakstenen kasteel.

UNESCO
Het kasteel en het museum staan sinds 1997 op de UNESCO Werelderfgoedlijst als kasteel van de Duitse Orde in Malbork.
Het is een van de twee plaatsen in de regio met als oorsprong de Duitse Orde die op deze lijst staan.
De andere is de Middeleeuwse stad van Torun, gesticht in 1231 naast het kasteel Thorn (Torun).

Het kasteel in de middeleeuwen
Het kasteel werd gesticht in 1274 door de Duitse Orde tijdens hun regering van Pruisen en ligt op de zuidoostelijke oever van de Nogat.
De Marienburg is vernoemd na de Maagd Maria, de patroonheilige van de Orde.

Het kasteel werd verschillende keren uitgebreid om het groeiende aantal ridders van onderdak te voorzien, en werd uiteindelijk het grootste versterkte Gotische gebouw van Europa, met verschillende onderverdelingen en tal van muren.
Het bestaat uit drie aparte kastelen – de Hoog, Midden-en Neder-Kastelen, gescheiden door meerdere droge grachten en torens.
Om een idee te krijgen van de oppervlakte van het kasteel van Malbork, het is vier keer groter dan de omsloten ruimte van Windsor Castle.

De gunstige ligging van het kasteel aan de Nogat en de relatief vlakke omgeving schiepen gunstige omstandigheden voor de handel.
Zo hadden binnenvaartschepen eenvoudig toegang van en naar de Wisla en de Oostzee.
Tijdens hun bestuur hieven de Teutoonse ridders tolgelden op de passerende schepen, net als de andere kastelen langs de rivieren.
Ook stelden zij een monopolie in op de handel in barnsteen.

Toen de stad lid werd van het Hanzeverbond werden er veel Hanzestad bijeenkomsten op het Marienburg kasteel gehouden.

In de zomer van 1410, werd het kasteel belegerd na de nederlaag tegen de legers van Władysław II Jagiełłoand Vytautas de Grote in de Slag bij Grunwald, maar Heinrich von Plauen leidde succesvol de verdediging in het Beleg van Marienburg (1410), waarin de stad zelf werd verwoest.

Burgemeester Bartholomäus Blume verdedigde de stad tijdens de Poolse aanval, maar na drie jaar werd hij gevengen genomen en opgehangen door de Polen in 1460.
Een monument voor hem werd opgericht in 1864.
Het kasteel en de stad werden een deel van Pruisen in 1466, en diende als een van de vele Poolse koninklijke residenties.
Tijdens de Dertigjarige Oorlog, van 1626 tot 1629 nam Zweden bezit van het kasteel, en deed dit weer van 1656 tot 1660 tijdens de Noordse Oorlog.

De stad werd een deel van de Poolse provincie Koninklijk Pruisen (Prusy Królewskie) na de Tweede Vrede van Thorn (1466).
Het werd aan het koninkrijk Pruisen toegevoegd na de eerste partitie van Polen in 1772 en maakte vervolgens deel uit van de provincie West-Pruisen.
Marienburg werd een deel van het Duitse Rijk in 1871.

Verdrag van Versailles
Volgens de bepalingen van het Verdrag van Versailles na de Eerste Wereldoorlog werd de bewoners gevraagd of ze wilden blijven behoren tot Duitsland of tot de Tweede Poolse Republiek.
Bij de Oost-Pruisische volksraadpleging op 11.07.1920 werden er 9.641 stemmen uitgebracht op Oost-Pruisen en 165 voor Polen.
Op basis van dat resultaat, werd Marienburg opgenomen in het Regierungsbezirk Marienwerder in de Duitse provincie Oost-Pruisen.

De plaats werd getroffen door een economische crisis na het einde van de WO1.
Na een kortstondig herstel was de Grote Depressie bijzonder groot in Oost-Pruisen.
In 1933 kreeg de nazi-partij de macht in Duitsland en de vervolging van joden begon (54% van de stemmen voor de nazi-partij in de verkiezingen 1933.
Na de Duitse invasie van Polen in september 1939, werden de leiders van de Poolse minderheid gearresteerd en naar concentratiekampen gestuurd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd er een Focke-Wulf luchtvaart fabriek opgericht op het vliegveld ten oosten van Malbork.
Het werd tweemaal gebombardeerd door de Amerikaanse luchtmacht in 1943 en 1944.

Tegen het einde van de oorlog was het grootste deel van de burgerbevolking gevlucht of geëvacueerd van Festung Marienburg, met uitzondering van ongeveer 4.000 mensen.
In het begin van 1945, was de stad het toneel van felle gevechten en werd bijna volledig verwoest.
De strijd duurde tot 9-3-1945, en Malbork viel in de handen van het Rode Leger, de resterende burgerbevolking verdween en 1.840 mensen bleven vermist.
In juni 1945 werd de stad overgedragen aan de Poolse autoriteiten, deze waren al in april aangekomen in de stad.

Jaren later werden er diverse graven gevonden, in 1996 een massagraf met 178 lijken en nog eens 123 in 2005.
In oktober 2008 een graf met de stoffelijke resten van 2116 mensen, Duitsers die vermoedelijk in de stad waren gebleven, allen van hen waren naakt begraven en zonder metalen vullingen.
Enkele tientallen tot ongeveer 10 procent bleken te zijn omgekomen door in het hoofd te zijn geschoten.
De identiteit van deze mannen, vrouwen en kinderen en de exacte oorzaak van hun overlijden is nog onbekend, maar aangenomen wordt dat ze begraven werden door het Rode Leger.
Nadat forensische wetenschappers hebben hun studie afgerond hadden, werden de stoffelijke resten begraven op de Duitse oorlogsbegraafplaats van Stare Czarnowo.
Het Poolse Instituut van Nationale Herinnering onderzoekt momenteel het bewijs van het bloedbad.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de stad bevolkt door Polen, verdreven uit vele Poolse gebieden geannexeerd door de Sovjet-Unie.
In februari 1946 bestond de bevolking van de stad uit 10.017 mensen, dit aantal groeide tot 28292 in 1965 en 40347 in 1994.
Na de oorlog werd de oude stad in Malbork niet herbouwd, in plaats hiervan werden de stenen uit de ruïnes gebruikt om de oudste gedeelten van Warschau en Gdansk te herbouwen.
Als gevolg daarvanzijn er met uitzondering van de St. Johns, geen middeleeuwse gebouwen in de stad
In de plaats van de oude stad, is er een woonwijk gebouwd in de jaren ’60.

Een verzameling foto’s van Malbork, door te klikken op een van de afbeeldingen gaater een nieuw scherm open op een andere website.